أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
200
قانون ( فارسى )
نسخهء ديگر : گل آتشى خوشبوى ، سك ، سنبل ، مشك زمين ، مرّ و زاج بلورى از هريك ده مثقال با گلاب درهم بسرشند و قرص از آن سازند و از اين قرصها را بر زير بغل مالند . داروى تركيبى زير گردپاشيدنى بر بدن مىشود و بوى گند را از بدن بر طرف مىكند . نسخه : مشك زمين ، ساذج ، شكوفهء گورگياه و ميعهء شامى - كه منظورم از ميعهء شامى شيرهء درخت عبهر « 1 » است - از هريك به وزن ده درخمى ، خشكيدهء گل محمدى و شاخههاى نازك مورد ( آس ) از هر يك به وزن بيست درخمى . مشك زمين و شكوفهء گورگياه و ساذج را با شراب ريحانى تر كن و بگذار تا خشك مىشوند ؛ آنگاه همه را خرد بساى ! گل محمدى و جوانههاى مورد را نيز خوب خرد كن و بساى و با ساييدهء مشك زمين و شكوفهء گورگياه و ساذج مخلوط كن ! زعفران را در گلاب بريز و بهم زن تا حل مىشود . آن گلاب را بر داروهاى ساييدهء درهم آميخته بپاش تا تر مىشوند . سپس در سايه بگذار تا خشك مىشوند . از نو همه را باهم بساى و گرد دارويى از آن بساز ! خانم يا آقاى بدبو بدن به حمام برود و بعد از حمام هر عرقى كه كرده است بايد بسيار خوب از بدن برچيند و خشك گرداند ؛ آنگاه از اين گرد دارويى را بر بدن بپاشد . بدنش سهل است كه ديگر بوى بد نمىدهد ، بوى خوش هم مىپراكند . گرد دارويى فوق با اشخاص گرممزاج بسيار سازگار است . نسخهء ديگر كه با بدن سردمزاجان سازگار است : سنبل الطيب ( علف گربه ) ، ميخك ، هل ، چوبكهاى بلسان و دارچين ختايى از هريك به وزن سه درخمى ، كوشنه ( قسط ) ، ناخن پريان ، سنبل هندى و دارچين از هريك دو درخمى ، شاخههاى نازك گياه مرزنگوش و سنبل سوريه از هريك چهار درخمى ، شيرهء درخت عبهر در شراب حل شود . بقيهء داروها را در آب سوسنبر بساى و همه را درهم مخلوط كن و به همان دستور داروى قبلى ، بعد از خشك كردن آن در سايه ، چون گرد بساى و به همان دستور حمام رفتن و خشك كردن عرق از بدن آن را بر بدن بپاشند .
--> ( 1 ) - ميعهء سرخ : بنا به قول محمد بن زكريا ، صمغ درختى است كه در بلاد شام آن را عبهر گويند و به اندازهء درخت به مىشود - تحفه . عبهر : نرگس - معين .